خروج از بحران
ساعت ۱٠:۱٥ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٧ دی ۱۳۸۸  

اگر بخواهیم وضعیت بحرانی جامعه امروز خودمان را شناسایی کنیم باید به نقطه نظرات مشترکی برسیم به نظر من بحران موجود ناشی از اختلافیست که روز به روز عمیق‌تر می‌شود و جامعه را با خطر انشقاق روبرو می‌کند.

یکی از عواملی که موجب تشدید اختلافات شده است، عدم پذیرش واقعیتی به نام اختلاف است و به نظر می‌رسد که برخی از عناصر شاخص تصمیم‌گیر و تأثیرگذار وجود اختلاف را نمی‌پذیرند و بر این اعتقادند که اختلافی وجود ندارد بلکه بخش ناچیزی از جامعه که می‌توان از آنها به اذناب بنی‌امیه تعبیر کرد موجب بحرانی شدند که باید در حذف آنها کوشید

لذا از منظر آنان به کارگیری واژه اختلاف برای تعریف وضعیت امروز جامعه معنایی ندارد و از آنجا که اختلافی را قائل نیستند راهکارهای برون‌رفت از بحران را نیز بر اساس رویکرد خود طراحی می‌کنند

اختلاف در جامعه‌ای عینیت پیدا می‌کند که بین دو جمعیت و یا بیشتر ایجاد شود اما اگر ما معتقد باشیم که طرف مقابل ما فاقد پایگاه اجتماعیست و تنها خس و خاشاکی هستند که با باد جابه‌جا می‌شوند و به زودی مضمحل می‌شوند آنگاه نمی‌توانیم کش و قوس با طرف مقابل را اختلاف بنامیم

ولی آنچه پایه تحلیل این جانب است وجود اختلاف در جامعه است و لذا کسانی که معتقد به داشتن پایگاه اجتماعی یکی از دو طرف صحنه نباشد نمی‌توانند مخاطب این متن قرار گیرند اما اگر بپذیریم که بحران موجود در جامعه ما ناشی از اختلافات گروهیست و نیز این فرض را قطعی بدانیم که اکثریت مطلق دو طرف اختلاف پایبند به مذهب شیعه اثنی‌عشری هستند راهکار پیشنهادی اینجانب برای خروج از بحران قابل عرضه است

بزرگان ما از قول معصومین (س) به ما آموخته‌اند که اگر در جامعه شیعی اختلافی بروز کرد به امر اولتان که همان ولایت ائمه معصومین (س) می‌باشد برگردید و به آن ریسمان چنگ بزنید

حال تمسک به ائمه معصومین در جامعه‌ای که دچار اختلاف شده چگونه میسر است، از فهم کوچک من خارج است و نیازمند به استفسار از رهبران، فقها، عرفا و بزرگان دین‌شناس، جامعه‌شناس و فرهنگ‌شناس است لیکن چه اشکالی دارد اگر اینجانب نیز تصورات خود را جهت نظر خواهی از دوستان ارائه کنم

به تصور من تمسک به اهل بیت (ع) را در این مورد می‌توان به تمسک درونی و بیرونی دسته‌بندی کرد؛ در تمسک درونی این قلب افراد است که با تعظیم شعائر اهل بیت (ع) و تفکر در سیره آنان و درخواست و دعا از ایشان در پی یافتن صراط مستقیم باید باشد.

اما در تمسک بیرونی آموزه «انی سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم» باید در دستور قرار گیرد و در بستر انی سلم لمن سالمکم دایره خودی و غیر خودی مشخص و نحوه همگرایی معین می‌شود

به عبارت دیگر در حوزه تولی و تبری که همان دایره محبت به اهل بیت شناخته می‌شود باید اختلافات را به ارزیابی گذاشت و همگرائی‌ها و واگرائی‌ها را آشکار ساخت که در این صورت مفهوم رحمت بودن اختلاف امت پیامبر اکرم(ص) مصداق می‌یابد

لیکن بیرون دانستن گروه مقابل ـ که اظهار محبت به اهل بیت دارند ـ از دایره خودی و احیاناًً تکفیر و لعن و انکار آنان ما را از بهره‌برداری از این توصیه اساسی محروم می‌کند

البته حفظ حریم این دایره بیشتر باید توسط بزرگان جامعه صورت گیرد ولی وظیفه نخبگان، مسئولیت عمومی افراد جامعه را سلب نمی‌کند و همه موظف به رعایت حدود و ثغور دایره محبت آل‌الله هستند در نتیجه اگر تولی و تبری آل‌الله مبنای موضع‌گیری ما له و علیه دیگران باشد، اختلافات و بحران موجود نه تنها آزار دهنده نخواهد بود بلکه رحمت‌آمیز نیز خواهد شد.

وظیفه ماست که این بستر ولایی و محبت‌آمیز را مغشوش نکرده و از آن تعریف گروهی و غلطی ارائه نکنیم بلکه از این سرمایه بزرگ دینی ـ اجتماعی ـ فرهنگی نهایت بهره‌برداری را بنمائیم.


کلمات کلیدی:   اجتماعی ،سیاسی ،اهلبیت عصمت