جنگ نعمت است یا نقمت
ساعت ۳:۱۱ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۳۱ شهریور ۱۳٩٢  

این که جنگ نعمت است یا نقمت، نوعی تعیین ارزش برای یک پدیده اجتماعی محسوب می شود. از سوی دیگر مبانی ارزشهای اجتماعی مرتبط است به تعریفی که از انسان و انسانیت داریم. و چون ارزشهای انسانی در مکتبهای گوناگون متفاوت هستند، باید ببینیم که من و شما از کدام زاویه دید به انسان و جامعه انسانی نگاه می کنیم.

 امیرالمومنین علیه السلام در نهج البلاغه می فرماید: "انّ الجهاد بابُُُُُ ُ مِن ابوابِ الجَنًة فَتَحَهُ اللهُ لِخاصّةِ اولیائِه" یعنی جهاد دری است از درهای بهشت که خدای متعال آن را به روی دوستان ویژه خود می گشاید. اما این ارزشی که علی علیه السلام برای جهاد قائل شده، مربوط به جامعه ای است که مردم آن دنبال جامعه علوی باشند نه در جامعه ای که دروغگویی در آن تقبیح نمی شود و نه در جامعه ای که حکومت علوی و واژه عدالت، را به ابزاری مردم فریب تبدیل کرده اید تا رای طبقه محروم به سبد انتخاباتی شما واریز شود.

این ارزش در جامعه ای که تجملگرایی ارزشمند به حساب می آید و مسئولینش مردم را به رقابت های هرچند سالم اقتصادی دعوت می کنند و با ترویج چنین ارزشی افکار عمومی را از فرهنگ ایثارگرایانه دور می کنند، مصداق عینی نخواهد داشت. همچنین آنجایی که ایثارگری عملی غیرعاقلانه محسوب می شود، جهاد با جنگ تنفرآمیز تفاوتی نمی کند.

در زمانی که در کشورهای همسایه و مسلمان گروههای تکفیری، غیر باند و دسته خودشان را تکفیر کرده و به نام "جهاد فی سبیل الله" احمق ترین انسانها، خون مردم بی گناه را می ریزند، معلوم است که واژه جهاد تنفرآمیز جلوه می کند.

امیرالمومنین که خود پرچمدار نعمت بودن جهاد است، درعین حال هیچگاه از بروز جنگ استقبال نمی کرد و می کوشید با گفتمان سازنده مانع از بروز جنگ شود. درعین حال چه چیزی ارزشمندتر از این است که وقتی تمام راههای گفتمانی به روی شما مسدود شده و دشمن نه تنها راههای مسالمت آمیز را مسدود کرده بلکه شما را وادار به سلطه پذیری می کند، در چنین وضعیتی آیا شعار امام حسین علیه السلام که می فرمود: "الموت اولی من رکوب العاری" یا می فرمود: "هیهاة منّا الذّلة" واقعا نعمت نیست؟ آیا تن به ذلت ندادن نعمت است یا نقمت؟ آیا مفهوم آزادی همان تن به ذلت ندادن نیست؟ آیا برای مخدوش نشدن آزادی هزینه کردن مذموم است؟ آیا نسلی که از ثمرات جانبازی نسل گذشته شان بهره مند شده اند، نباید هزینه هایی را که نسل گذشته شان صرف آزادی و آزادمردی کرده اند، مقدس بدانند؟ آیا منصفانه است که چشم خود را به روی مقاومت مقدس نسل گذشته شان ببندند؟ آیا شایسته است که شاخص ارزشگزاری مجاهدت های نسل اول و دوم انقلاب با شاخص های طالبانی یکی فرض شود؟

البته نسل جدیدهم قدردان ایثارگری های نسل دوران دفاع مقدس هستند، لیکن گاهی شاهد بازسازی آن دوران با هدف بهره برداری جناحی هستند و در مقابل بجای تفکیک آفت ها و آسیب هایی که براین سرمایه مقدس وارد می آید، به تشکیک درباره مقدس بودن آن دوران روی می آورند.

.......................

این مبحث بخشی از مصاحبه من با روزنامه قانون است که به مناسبت هفته دفاع مقدس انجام شده ولی هنوز منتشر نشده انشاﺀ الله پس از انتشار در روزنامه قانون بقیه مباحثش را هم ارائه خواهم کرد.