درباره داعش (قسمت ماقبل آخر)
ساعت ۱٠:٤۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱ امرداد ۱۳٩۳  

 ادامه پست قبل

20 - پس قدرت های تاثیرگذارتر در شرایط فعلی عراق که ایران و آمریکا هستند، با تجزیه مخالفند و در دوسال آینده تجزیه عراق را نخواهیم داشت؟

رشید: عربستان پای قصه تجزیه ایستاده و به دنبال یارکشی است. سفر عربستان به مصر و دیدار با السیسی، دال بر یک دیدار اضطراری است؛ به این دلیل که آنها دچار نگرانی هستند. به عبارت دیگر عربستان دست تنها مانده اما سیسی، یار ضعیفی است و نهایت هنر او این می تواند باشد که شرایط مصر را در دست گیرد.

21 - در مثلث مورد اشاره شما به خوبی مشهود است که برخی دولت های خارجی  از برخی نیروهای داخلی حمایت می کنند. به طور مثال مورد حمایت بودن داعش از طرف عربستان یا کمک های مقطعی ترکیه و قطر و ... نشان می دهد داعش به گونه ای در حال دولتی شدن است. به نظر برخی تحلیل گران، این دولتی شدن موجب افزوده شدن بعد زئوپلیتیکی به ماجراست که می تواند جنگی ژئوپلیتیکی را دامن زند. این مساله چه آثاری بر امنیت ملی ایران خواهد داشت؟

رشید: ترکیه حتما با جنگ ژئوپلیتیکی مخالفت خواهد کرد چون مرزهای این کشور را نیز آسیب می زند. به خود عربستان نیز آسیب می زند؛ در حال حاضر شیعیان عربستان، حایل بین شمال و جنوب هستند و فعلا به پایین سرایت نمی کند. این نکته قابل توجه است که حمایت ترکیه و قطر از جنس حمایت عربستان و حمایت ایدئولوژیک نیست بلکه به تبع سیاست آمریکاست. مرکز رشد وهابیت، داعیه پرچمداری اسلام و خادم الحرمین برای عربستان بسیار مهم است و در حال حاضر حیثیتشان مخدوش شده و بیشترین نقش را عربستان دارد و بقیه چندان مهم نیستند.

22 - در مورد روابط مثلث داخلی که اشاره کردید، بیشتر توضیح دهید.

رشید: در زمان حمله داعش به سامرا، من کربلا بودم؛ البته به جهت این که زبان عربی مسلط نیستم، گفت وگویی نداشتم اما حسم این بود که یک نوع رعب در جامعه حاکم است.

23 - نسبت به؟

رشید: نسبت به اقدامات داعش که فتوای آقای سیستانی این رعب را شکست. من برای این بخش از صحبت، سندی ندارم و تنها حس من در آن فضا این بود اما به نظر می رسید که فتوای آقای سیستانی، نه تنها رعب را شکست بلکه پشتوانه دولت برای مقابله با داعش و پشتوانه ارتش را بسیار تقویت کرد. به عبارت دیگر فتوای آقای سیستانی، پیوند «مردم و دولت» و «مردم و ارتش» را متجلی و تقویت کرد و حتما در حوزه مخالف نیز اثر خود را داشته است. بعضی نیز از آقای سیستانی انتقاد می کردند که چرا این فتوا را داده است. از ابتدای سقوط صدام به این سو بلکه حتی از زمان حمله آمریکایی ها، نقش آیت الله سیستانی در عراق، بسیار مهم و تاثیرگذار بوده است. اگر آقای سیستانی را سمبل روحانیت مبارز عراق بنامیم، سخنی به گزاف نگفته ایم و کاملا درست است. من در زمان حضور در عراق، تظاهرات مردم را بعد از فتوای ایشان دیدم، با شعار «تاج علی رأسی سید علی سیستانی» به معنا اینکه تاج سر منی ای آقای سیستانی. این شعار با آن شور و حالی که آن جمعیت داشت، نشان می دهد که نقش روحانیت در انجا بسیار مهم است، آن هم روحانیتی که درجه مرجعیت و تقریبا موقعیت جهانی دارد و  مرجعیت ایشان هند و کش تا این سوی اروپا را در بر می گیرد. در صحبت هایم در مورد مثلث داخلی عراق، به جای مردم یا روحانیت، فقط اقای سیستانی را نام می برم.  یک پای این مثلث، آقای سیستانی، پای دیگر دولت موجود و پای سوم نیز نیروهای مقابل هستند. نیروهای مقابل از دو دسته بومی و فرابومی تشکیل می شوند. نیروهای فرابومی، تکفیری ها هستند که امکان سازش با آنها وجود ندارد اما امکان ایجاد انفکاک میان تکفیری ها و گروه های غیر ایدئولوژیک دیگر وجود دارد. در این مثلث، نقش آقای سیستانی بسیار مهم است. جامعه ایران از نظر نگاه سیاسی، نسبت به عرب ها رشد بسیاری داشته اند و تا حدی دین زدگی در جامعه ما رواج یافته است؛ در حالی که در جامعه شیعه عراق، دین زدگی و خلل های موجود در اینجا وجود ندارد بنابراین پیوند مردم با مرجعیت در عراق، بسیار قوی تر از ایران است. تضعیف یا تقویت این نقش، در هر دو سوی قصه موثر است.

24 - در نتیجه ای که می خواهد حاصل شود.

رشید: بله! در هر حادثه ای. حالا هدف گذاری حضرت آیت الله سیستانی چیست؟ هدف گذرای ایشان، «حفظ تمامیت ارضی عراق» است.

25 - ایشان بعد از فتوای دفاع از عراق، موضع گیری دیگری هم داشتند، با این مضمون که دولتی تشکیل شود که مشکلات سابق را نداشته باشد. می توان این موضع گیری را در جهت همان حفظ تمامیت ارضی تفسیر کرد؟

رشید: این نشان می دهد که آقای سیستانی به تمامیت ارضی نگاه می کند یعنی شیعه گرایی مبنای ایشان نیست و ملیت برای او مهم است. این نقش و این هدف گذاری بسیار مهم است. اگر این شخصیت که این هدفگذاری را کرده است، شکسته شود یا حمایت نشود، طبیعتا این هدفگذاری هم آسیب می بیند. آمریکایی ها نیز ظاهرا همین هدفگذاری را کرده اند که آقای سیستانی بر حفظ تمامیت ارضی عراق سرمایه گذاری کرده اند. آنچه آمریکا از داعش و دولت عراق صحبت می کند، بحث دولت فراگیر است.

26 - در نتیجه مرجعیت در عراق، حمایت بیرونی را خواهد داشت؟

رشید: حمایت بیرونی را دارد، غیر از آن تعدد دشمن نیز ندارد و تعداد دشمن را کاهش داده است. این یک پای مثلث است. ایشان نکته دیگری فرموده اند که «این دولت، توانایی اقدام فراگیر را ندارد» در حالی که مواضع ایران در مدت اخیر دال بر حمایت از نوری المالکی است که می تواند متاثر از تعاملات دو کشور باشداما اگر این مساله به تضعیف موقعیت مرجعیت شیعی منجر شود، یک شکست محسوب می شود.

27 - شما فکر می کنید شرایط به چه سمتی پیش رود؟

رشید: اگر قرار باشد نوری مالکی برای ماندن پافشاری کند، حمایت آقای سیستانی را از دست می دهد و دولتی که حمایت آقای سیستانی را از دست دهد، در عراق بسیار تضعیف شده است. اینکه دولتی که حمایت آقای سیستانی را از دست دهد، مورد حمایت ایران نیز باشد، منجر به نتایجی می شود از جمله شکاف بین ایران و آقای سیستانی که اصلا مصلحت نیست. چنین واقعه ای به حل مساله کمک نخواهد کرد.

ادامه دارد...