هلال عربی در مقابل ایران
ساعت ۳:۳۱ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱۱ فروردین ۱۳٩٤  

مقاله ای به قلم من در ماهنامه نوروزی "مهرنامه" درج شده که قسمت چهارم آنرا ارائه می نمایم

 (به امید نقد دوستان)

  هلال عربی در مقابل ایران

بازی دوگانه آمریکا در برابر متحدان عرب ضد ایرانی و در برابر مقتدرترین کشور حال حاضر خاورمیانه یعنی ایران، بازی را برای هم پیمانان منطقه ای آمریکا یعنی: اسرائیل، ترکیه و عربهای رقیب ایران، پیچیده کرده است.

عربستان سعودی بازنده ترین کشور منطقه در برابر ایران بعد از انقلاب، بیشترین نقش را در تکفیری پروری ایفا کرده است و با لشکر تکفیری ها در افغانستان مقابل ارتش سرخ شوروی و در سوریه مقابل نقش مستشاری ایران، در خدمت منافع آمریکا بوده است و نمی تواند بپذیرد که آمریکا با رویکرد مذاکره با ایران، عربستان را که برای تبدیل شدن به قدرت اول منطقه، این اندازه هزینه کرده است، در سایه ی قدرت منطقه ای رقیبی به نام ایران قرارگیرد. حال آنکه امروز آمریکایی ها دریافته اند: قدرت مالی عربستان که مهمترین پشتوانه ی تکفیر سازی بود و با القاعده و طالبان و داعش در منطقه قدرت نمایی می کرد، نمی تواند به تنهایی تامین کننده منافع منطقه ای آمریکایی ها باشد.

قطری ها نیز که در طرح بهار عربی، با پایگاه دادن به فقیه مشهور اخوان المسلمین، پشتوانه تئوریک و درضمن پشتوانه ی مالی بهار عربی شناخته می شدند، با پائین کشیده شدن کرکره ی طرح بهارعربی نقش اول را در منطقه از دست داده اند، نا راضی هستند. هرچند که قطری ها با وجود نظام غیر دموکراتیک شان بیشترین قابلیت را برای انعطاف در سیاست خارجی نشان داده اند و از همین منظر است که دربین کشورهای حوزه ی جنوبی خلیج فارس، بعد از عمان، نزدیکترین روابط را با ایران دارند. هرچند همچنان به عنوان حامیان حاکمیت سرنگون شده ی اخوان المسلمین مصر پُزیشین خود را حفظ کرده اند.

ترکها که قرار بود الگوی قابل بهره برداری در بهارعربی خاورمیانه باشند، به عللی که شاید مهمترینش عدم برخوردای از مخازن عظیم نفتی باشد، رفتار کج دار ومریضی را دنبال می کنند: ازسویی به جهت سرنگونی حکومت اخوانی ها در مصر، نمی توانند با حکومت کودتاگران مصری هم سازشوند و ازسویی دیگر با توجه به حمایت آمریکا از کودتای در مصر، نمی توانند روابط ترکیه را با ژنرال السیسی خراب کنند.

ترکها در عراق نیز چشم شان به نفت شمال عراق است. لذا تنها کشور خاورمیانه هستند که هم از استقلال کردهای عراق حمایت می کنند و هم با راه تدارک داعش از مرزهای ترکیه را نبسته اند. ترکها در سوریه نیز از سویی نمی توانند تغییر رویکرد آمریکا در جنگ سوریه را نادیده بگیرند و از سوی دیگر می خواهند با ادامه تسلیح و آموزش مخالفین حکومت بشار اسد، منابع مالی عربستان را جذب نمایند.

اوضاع اخیر یمن که احتمال خطر جنگ داخلی را تقویت کرده و نیز رویکرد اخیر آمریکا در تسلیح مخالفین دولت بشار اسد، زمینه ساز این نگاه است که آمریکا در نظر دارد هم پیمانان منطقه ای خود را به جنگی فرسایشی با ایران ( البته نه در مرزهای مشترک ایران و رقبای منطقه ای آن بلکه در سرزمینهای تحت نفوذ ایران) سوق دهد.


کلمات کلیدی:   قطر ،عربستان سعودی ،ترکیه ،یمن