آیت الله مصباح یزدی کیست؟
ساعت ۱٢:٢٧ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٢ دی ۱۳٩٤  

جناب محمدرضا مرشدی:

  

آیت الله مصباح یزدی کیست؟!2

 

■ فرید مدرسی

 

کلید نظام نظری و عملی سیاسی آیت‌الله محمدتقی مصباح‌یزدی در این کلام نهفته است: «ما در فعالیت‌هایمان فقط «نظام اسلامی» را می‌خواهیم و بس. هرچیز دیگری که می‌خواهیم، یا مقدمه است برای تحقق «نظام اسلامی» یا لوازمش است و اصالت ندارد.»(1) نظام اسلامی مدنظرش «ولایت مطلقه فقیه» است.(2) او درباره حکومت رهبر این نظام که «ولی فقیه» است، می‌گوید: «حکومت ولی فقیه در زمان غیبت امام معصوم(ع) با نصب عام از طرف امام معصوم انجام شده است که خود وی منصوب خداست (3)... در هر زمانی «فقیه اصلح» برای اداره جامعه اسلامی از سوی امام زمان(ع) منصوب شده است. (4)» آیت‌الله تفاوتی میان نصب امامان معصوم با نصب ولی فقیه می‌گذارد: «معصومان (ع) به صورت معین نصب شده‌اند، ولی نصب فقها عام بوده و در هر زمانی برخی آنها مأذون به حکومت هستند.»(5)

بر این اساس او، با ابراز خرسندی از انتخاب غیرمستقیم رهبری، معتقد است: «فقهای عضو خبرگان، کمتر تحت تاثیر تبلیغات و جوسازی‌ها واقع می‌شوند و در نتیجه در جو آرام و مطلوبی ولی فقیه را کشف و به مردم معرفی می‌کنند.»(6) چرا که آیت‌الله بر این باور است که خبرگان رهبری، رهبری منصوب شده از سوی امام زمان را «کشف» می‌کند و انتخابی وجود ندارد.

از این‌رو، به «مشروعیت مردمی» نه‌تنها معتقد نیست، بلکه «مقبولیت» را نیز از آن مردم نمی‌داند؛ فقط معتقد است که مردم به ولی فقیه «عینیت» می‌بخشند: «مردم هیچ مشروعیتی به حکومت فقیه نمی‌دهند، رای و رضایت آنان باعث به وجود آمدن آن می‌شود... با این تحلیل، انتخابات زمینه‌ای برای کشف رهبری می‌شود، نه اینکه به او مشروعیت ببخشد(7)... مردم اصلا حق حاکمیتی از خودشان ندارند تا به کسی اعطا کنند (8)... حاکم را باید خدا تعیین کند و مشروعیت حکومت از طرف اوست. مردمی که اختیار خود را ندارند، چگونه می‌توانند اختیار خلق خدا را به دست کسی بدهند؟!(9)»

بدین‌سان، مهم‌ترین کار ویژه مجلس خبرگان رهبری از منظر آیت‌الله برای جلوگیری از اختلاف پس از انتخاب رهبری است؛ چرا که پیش از این خود به خود رهبر از سوی امام زمان(عج) نصب شده است: «تشکیل مجلس خبرگان مبتنی بر نظریه انتصاب است... و خبرگان برای اینکه اختلافی پیش نیاید انتخاب می‌شوند. (10)... [همچنین] ارزش مراجعه به آرای عمومی کمتر از رای خبرگان است... (11) و انتخاب غیرمستقیم بیشتر قابل اطمینان است.(12)»

مصباح‌یزدی معتقد است که «در نظام سیاسی اسلام حجیت کلام رهبر به رای مردم نیست و اعتبار و مشروعیت نظام و رهبر برگرفته و ناشی از رای خبرگان نمی‌باشد، زیرا خبرگان مقام ولایت را به رهبر اعطا نمی‌کنند. وظیفه خبرگان فقط تشخیص مصداق رهبری الهی است که شرایط آن را ائمه اطهار بیان کرده‌اند. خبرگان موظفند کسی را که امام معصوم برای ولایت و رهبری شایسته می‌داند، به مردم معرفی ‌کنند... بنابراین اعتبار رهبری به سبب صلاحیت‌های او و نصب الهی است. باید افزود: دیگر امور و مناصب با واسطه حجیت رهبر اعتبار پیدا می‌کند.(13)»

آیت‌الله با توجه به این نظر، «انتخاب» را دارای دو فایده می‌انگارد و رای منفی مردم را باعث ابطال نظام اسلامی نمی‌داند: «انتخاب و مراجعه به آرای مردم از دیدگاه عقیدتی ما هیچگاه مشروعیت‌آور نیست، تا با منفی شدن آرای عمومی، مشروعیت نظام باطل گردد... انتخابات از نظر ما دو فایده دارد؛ یکی اینکه با برگزاری آن و توجه به آرای مردم، آنها خود را در ایجاد حکومت دینی سهیم خواهند دانست و در نتیجه بیشتر و بهتر در حمایت از نظامی که به دست خودشان تحقق یافته، می‌کوشند و آنگاه آرمان‌های مهم حکومت دینی تحقق می‌یابد. فایده دیگر این است که امام راحل(ره)- بنیانگذار این نظام الهی – با تاکید بر اهمیت نقش مردم و آرای آنان مخالفان نظام را خلع سلاح کردند، زیرا آنا با تبلیغات مسموم خود قصد داشتند، نظام اسلامی را مستبد جلوه دهند، ولی هنگامی که آرای مردم در این نظام مورد احترام و اهتمام باشد، حربه مخالفان از کار خواهد افتاد.(14)»... {ادامه دارد}

@faridmod

پی نوشت:

1 - هفته‌نامه پرتو سخن (ارگان سیاسی موسسه آموزش و پرورش امام‌خمینی)، 17 اسفند 79 

2 -  مصباح‌یزدی، محمدتقی، پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ج 1، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، پاییز 77، صص 60 – 59 

3 -  همان، ص 16 

4 -  همان، ج 2، ص51 

5 -  همان، ج 1، ص 18 

6 -  همان، ص 86 

7 - همان، ص 25 

8 -  همان، ج 2، ص 50 

9 -  نادری، محمدمهدی، در پرتو ولایت، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، 1382، ص 254 

10 -  پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ج 2، ص 56

11 -  همان، ص 59

12 - همان، ج 1، ص 85

13 - همان، ص 88

14 -  همان، صص 33 – 32

@faridmod